شعر حمید مصدق و جواب فروغ به او و جواب شاعری پس از سال ها به انها

حمید مصدق:

تو به من خندیدی و نمی دانستی؛

من به چه دلهره از باغچۀ همسایه سیب را دزدیدم؛

باغبان از پی من تند دوید؛

سیب را دست تو دید؛

غضب آلود به من کرد نگاه؛


سیب دندان زده از دست تو افتاد به خاک؛


و تو رفتی و هنوز؛


سال هاست که در گوش من آرام آرام؛


خش خش گام تو تکرار کنان می دهد آزارم؛


و من اندیشه کنان غرق در این پندارم؛


که چرا باغچۀ کوچک ما سیب نداشت؛

بعدها فروغ فرخزاد جواب حمید مصدق را اینطور داده است:

من به تو خندیدم؛

چون که می دانستم؛

تو به چه دلهره از باغچۀ همسایه سیب را دزدیدی؛


پدرم از پی تو تند دوید؛


و نمی دانستی باغبان باغچۀ همسایه؛


پدر پیر من است؛


من به تو خندیدم؛


تا که با خندۀ خود پاسخ عشق تو را خالصانه بدهم؛


بغض چشمان تو لیک؛


لرزه انداخت به دستان من و


سیب دندان زده از دست من افتاد به خاک؛


دل من گفت: برو!


چون نمی خواست به خاطر بسپارد؛


گریۀ تلخ تو را؛


و من رفتم و هنوز؛


سال هاست که در ذهن من آرام آرام؛


حیرت و بغض تو تکرار کنان؛


می دهد آزارم؛


و من اندیشه کنان غرق در این پندارم؛


که چه می شد اگر باغچۀ خانه ما سیب نداشت؛

و از آنها جالب تر جوابیۀ یک شاعر جوان به اسم جواد نوروزی بعد از سال ها به این دو شاعر است:

دخترک خندید و

پسرک ماتش برد!

که به چه دلهره از باغچۀ همسایه، سیب را دزدیده؛


باغبان از پی او تند دوید؛


به خیالش می خواست؛


حرمت باغچه و دختر کم سالش را؛


از پسر پس گیرد!


غضب آلود به او غیظی کرد!


این وسط من بودم؛


سیب دندان زده ای که روی خاک افتادم


من که پیغمبر عشقی معصوم،


بین دستان پر از دلهرۀ یک عاشق


و لب و دندان


تشنۀ کشف و پر از پرسش دختر بودم


و به خاک افتادم


چون رسولی ناکام!


هر دو را بغض ربود…


دخترک رفت ولی زیر لب این را می گفت:


«او یقیناً پی معشوق خودش می اید!»


پسرک ماند ولی روی لبش زمزمه بود:


«مطمئناً که پشیمان شده بر می گردد!»


سال هاست که پوسیده ام آرام آرام!


عشق قربانی مظلوم غرور است هنوز!


جسم من تجزیه شد ساده ولی ذرّاتم


همه اندیشه کنان غرق در این پندارند:


این جدایی به خدا رابطه با سیب نداشت؛

Poems of Abdulla Pashew

Here is a poem by the famous Kurdish poet, Abdulla Pashew that lambastes official narratives for ignoring the Kurds. The poem was written right before U.S. secretary of state Henry Kissinger sold out the Kurds to forge a deal between Iran and Iraq in March 1975. Thousands of Kurds were massacred as the result.

When Valia asked me,
‘When did you first set foot in the world?’,
my laugh, like a rhubarb shoot
pokes its head through the snow of my mouth.
My laugh is a sob
that crumples all the smiles in the world.
Yes, Valia!
I was Neanderthal
when I first set foot in this world.
With my own eyes
I witnessed the era of the prophets,
the shameful passage of history
marched down the wrinkles on my forehead.
And yet…
the swindling institutions
of the rotting conscience of the age
have not recorded my name
in the book of the living.

Moscow, 19/10/1974

كاتێ ڤالیا لێم ده‌پرسێ:
كه‌ی پێت نایه‌ ئه‌م دنیایه‌؟
پێكه‌نینم، وه‌كوو چووزه‌ره‌ ڕێواسێ،
له‌ژێر به‌فری ده‌م و لێوما سه‌ر ده‌ردێنێ.
پێكه‌نینم-گریانێكه‌،
زه‌رده‌خه‌نه‌ی هه‌موو دنیا ده‌گه‌چڵێنێ!
* * *
به‌ڵێ، ڤالیا!
نیاندرتاڵ بووم
كاتێ پێی خۆم نایه‌ دنیا.
به‌ چاوی خۆم
چاخی هه‌موو پێغه‌مبه‌ره‌كانم دیوه‌.
كاروانی مێژووی شه‌رمه‌زار
به‌سه‌ر لۆچی ناوچه‌وانما تێپه‌ڕیوه‌.
كه‌چی هێشتا…
ئۆفیسه‌ قۆڵبڕه‌كانی
ئه‌م چاخه‌ ویژدان تۆپیوه‌
له‌ ده‌فته‌ری زیندوواندا
ناوی منیان نه‌نووسیوه‌!

It is absolutely imperative never to equate Zionism with Judaism, or to hold every Jew accountable for all the atrocities of the Israeli government. There are countless Jews and numerous Jewish organizations who actively support the Palestinian cause–Muslims at the receiving end of European and American Islamophobia must also recognize that this particular form of racism is a mere recycling of classical European anti-Semitism–legitimate criticism of Israel must never degenerate into inadvertent fusion with the horrors of anti-Semitism–how would Muslims like to be held accountable for the criminal thuggery of Boko Haram or ISIS or any other degenerate form of militant Islamism? Love, honor, and respect every single Jew who comes your way, like a sister, like a brother–that is the first and foremost sign of your true solidarity with the noble cause of Palestinian national liberation–the horrors of the Jewish Holocaust, in which European criminal racism obliterated six million plus Jews just for being Jews, is of immense significance here and it is incumbent upon every single Muslim to recognize the enormity of Jewish suffering if they expect the world to understand the terror of Palestinian suffering–keep your eyes on the ball, which is the criminal behavior of the state of Israel, and never allow yourself to be abused by the lurking anti-Semitism which hates Jews and Muslims alike. – Hamid Dabashi

(Lazy Bee) زنبور تنبل / (Lyric) شعر

Hernan Bas

Tonight is the night that I will go home without you
Today was the day that you walked all over my heart
You got me wasted into confessions, is this what friends do?
Maybe my old scar will heal tomorrow
*
Lazy bees on the attic roof
Make honey and I know one day
It’ll be my turn to fly away
And sting the garden’s queen
*
Even in my sleep the name still follows me
The postman keeps knocking, I curse you, head buried deep in my pillow
There is a stranger in my bed, but the sheets smell like you
Maybe my old scar will heal tomorrow
*
These empty hives are for you and I
Tonight we’re alone, and I know one day
You’ll go after a sweeter smelling flower
As I’ll sit here, intoxicated over a handful of honey
*
Told you not to, told you don’t
Please don’t break my wings

* * *

امشب همون شبیه که من بدون تو خونه میرم
امروز همون روزی بود که قلبم رو زیر پات له‌ کردی
مست و پاتیلم کردی، مگه اینه رسم مستی و راستی‌
شاید فردا خوب بشه این جای زخم قدیمی من
*
زنبور‌های تنبل روی شیروونی
عسل می‌‌سازند و من می دونم یه روز
نوبت من می‌شه که پرواز کنم
ملکه باغ رو نیش بزنم
*
اسمش همون اسمی که توی خواب هم ول نمی‌‌کنه
پستچی هی‌ در می‌زنه، من سر زیر بالش نفرینت می‌کنم
یه غریبه تو تختمه، ملافه‌ها بوی تو رو میدن
شاید فردا خوب بشه این جای زخم قدیمی‌ من
*
کندوهای خالی‌ برای‌ من تو
امشب تنهاییم و من می دونم یه روز
میری دنبال یه گل خوشبوتر
من می‌مونم خمار یه مشت عسل
*
گفتم نزن، گفتم نشکن ، بال های من
شدم یه زنبور تنبل روی شیروونی

Arabic Words in Ferdowsi’s Shahnameh

Here is an interesting article in today’s Wall Street Journal by Lee Lawrence, who writes about Asian and Islamic art. I had a gut feeling that there will be a mention of the “supposed” fact that there is no use of Arabic in Shahnameh, which is also repeated on regular basis by the Persian community. I also used to repeatedly tell everyone that Ferdowsi wrote Shahnameh without using a single Arabic word, until I took a course on Shahnameh at UT Austin. Here’s how the second paragraph reads:

From the start, however, the epic has also repeatedly served as a political tool. When Firdausi was penning his verses in 1007-10, Muslim Arab dynasties had ruled Persia for more than 31/2 centuries. Yet he avoided using Arabic words almost entirely and incorporated no elements of Islamic thought. His motive? To stir national pride and resistance to foreign rule by celebrating Persian culture.

It is true that there are not as many Arabic words in Shahnameh as there are in poems of Hafez or Rumi. But it’s false to claim there were no use of Arabic words in the Shahnameh. According to the most comprehensive study of this subject by Mohammad Djafar Moïnfar, Shahnameh “contains 706 words of Arabic origin, occurring a total of 8,938 times, which yields 8.8 percent of Arabic in the vocabulary (i.e., individual tokens), and a frequency of occurrence of 2.4 percent.” See ŠĀH-NĀMA v. ARABIC WORDS, Encyclopedia Iranica, available at: http://www.iranicaonline.org/articles/sah-nama-v-arabic-words.

Shah of Iran and his Views on Equality Between Men and Women

This is a must watch video to all my friends who still admire the Pahlavi regime. When he is asked about the equality between men and women, the Shah awkwardly calls intelligent women an “exception” to the rule. He refuses to answer whether if he thinks that his wife could govern the country as good as a man would. And this is the same “King of the Kings” that would jump on a plane and flee for Europe each time there was an unrest in the streets.

Sure, there were some women that served in leadership role during his throne (ex. Shirin Ebadi and Farrokhroo Parsa). But I doubt if he had any more women in leadership roles than Rouhani currently has. Encouraging women to dress in Western attire doesn’t necessary mean that you believe in equality between the genders.

 

 

گیرم که در باورتان به خاک نشسته ام

و ساقه های جوانم از ضربه های تبرهایتان زخم دار است

با ریشه چه می کنید؟

گیرم که بر سر این باغ بنشسته در کمین پرنده اید

پرواز را علامت ممنوع می زنید

با جوجه های نشسته در آشیان چه می کنید؟

گیرم که می کشید

گیرم که می برید

گیرم که می زنید

با رویش ناگزیر جوانه ها چه می کنید؟

خسرو گلسرخی

PALLETT | A Thousand Tales (هزارتا قصه) with English Translation

PALLETT | A Thousand Tales (هزارتا قصه)
Translated by Hooman Hedayati (Special thanks to Mardin A)

Oh heart, did you behold how the sun emerged from the cold night?
Like a fire that blazed from beneath the ashes?

From each grieved heart grew a cypress tree.

From every cypress a pheasant started to chant free:
“that the sun emerged from the cold night like fire”

That from our heart’s blood, a pheasant started to chant:
“that the sound of our heart’s blood while singing is a pheasant.”

Oh heart, did you behold how the sun emerged from the cold night?
Like a fire that blazed from beneath the ashes?

From each grieved heart grew a cypress tree.

From every cypress a pheasant started to chant free:
“that the sun emerged from the cold night like fire”

That from our heart’s blood, a pheasant started to chant:
“that the sound of our heart’s blood while singing is a pheasant.”

brother,
oh teenage brother,
brother you are drenched in blood brother,
like the sun, you peak into our house.

[Kids Singing]

Grandmother’s house has a thousand tales.
Grandmother’s house has joy and sorrow

Grandmother’s house has a thousand tales.
Grandmother’s house has joy and sorrow

It’s always green by our house
Its fields are filled with the fragrance of flowers
It’s always spring over here

فروغ فرخزاد – ای مرز پر گهر

فاتح شدم

خود را به ثبت رساندم

خود را به نامی ، در یک شناسنامه ، مزین کردم

و هستیم به یک شماره مشخص شد

پس زنده باد 678 صادره از بخش 5 ساکن تهران

دیگر خیالم از همه سو راحتست

آغوش مهربان مام وطن

پستانک سوابق پرافتخار تاریخی

لالایی تمدن و فرهنگ

و جق و جق جقجقهء قانون …

آه

.دیگر خیالم از همه سو راحتست

از فرط شادمانی

رفتم کنار پنجره ، با اشتیاق ، ششصد و هفتاد و هشت

بار هوا را که از غبار پهن

و بوی خاکروبه و ادرار ، منقبض شده بود

درون سینه فرو دادم

و زیر ششصد و هفتاد و هشت قبض بدهکاری

و روی ششصد و هفتاد و هشت تقاضای کار نوشتم

فروغ فرخ زاد

در سرزمین شعر و گل و بلبل

موهبتیست زیستن ، آنهم

وقتی که واقعیت موجود بودن تو پس از سالهای

سال پذیرفته میشود

جایی که من

با اولین نگاه رسمیم از لای پرده ، ششصد و هفتاد و

هشت شاعر را می بینم

که ، حقه بازها ، همه در هیئت غریب گدایان

در لای خاکروبه ، به دنبال وزن و قافیه میگردند

و از صدای اولین قدم رسمیم

یکباره ، از میان لجن زارهای تیره ، ششصد و هفتاد و

هشت بلبل مرموز

که از سر تفنن

خود را به شکل ششصد و هفتاد و هشت کلاغ سیاه

پیر در آورده اند

با تنبلی بسوی حاشیهء روز میپرند

واولین نفس زدن رسمیم

آغشته میشود به بوی ششصد و هفتاد و هشت شاخه

گل سرخ

محصول کارخانجات عظیم پلاسکو

موهبتیست زیستن ، آری

در زادگاه شیخ ابو دلقک کمانچه کش فوری

و شیخ ای دل ای دل تنبک تبار تنبوری

شهر ستارگان گران وزن ساق و باسن و پستان و

پشت جلد و هنر

گهوارهء مولفان فلسفهء ” ای بابا به من چه ولش کن ”

مهد مسابقات المپیک هوش- وای !

جایی که دست به هر دستگاه نقلی تصویر و صوت

میزنی ، از آن

بوق نبوغ نابغه ای تازه سال میآید

و برگزیدگان فکری ملت

وقتی که در کلاس اکابر حضور مییابند

هریک به روی سینه ، ششصد و هفتاد و هشت کباب پز

برقی

و بر دو دست ، ششصد و هفتاد و هشت ساعت ناوزر ردیف

کرده و میدانند

که ناتوانی از خواص تهی کیسه بودنست ، نه نادانی

فاتح شدم بله فاتح شدم

اکنون به شادمانی این فتح

در پای آینه ، با افتخار ، ششصد و هفتاد و هشت شمع

نسیه میافروزم

و میپرم به روی طاقچه تا ، با اازه ، چند کلامی

دربارهء فواید قانونی حیات به عرض حضورتان برسانم

و اولین کلنگ ساختمان رفیع زندگیم را

همراه با طنین کف زدنی پرشور

بر فرق فرق خویش بکوبم

من زنده ام ، بله ، مانند زنده رود ، که یکروز زنده بود

و از تمام آنچه که در انحصار مردم زنده ست بهره

خواهم برد

من میتوانم از فردا

در کوچه های شهر ، که سرشار از مواهب ملیست

و در میان سایه های سبکبار تیرهای تلگراف

گردش کنان قدم بردارم

و با غرور ، ششصد و هفتاد و هشت بار ، به دیوار مستراح

های عمومی بنویسم

خط نوشتم که خر کند خنده

من میتوا نم از فردا

همچون وطن پرست غیوری

سهمی از ایده آل عظیمی که اجتماع

هر چارشنبه بعد از ظهر ، آن را

با اشتیاق و دلهره دنبال میکند

قلب و مغز خویش داشته باشم

سهمی از آن هزار هوس پرور هزار ریالی

که میتوان به مصرف یخچال و مبل و پرده رساندش

یا آنکه در ازای ششصد و هفتاد و هشت رای طبیعی

آن را شبی به ششصد و هفتاد و هشت مرد وطن بخشید

من میتوانم از فردا

در پستوی مغازهء خاچیک

بعد از فرو کشیدن چندین نفس ، ز چند گرم جنس

دست اول خالص

و صرف چند بادیه پپسی کولای ناخالص

و پخش چند یاحق و یاهو و وغ وغ و هوهو

رسما ً به مجمع فضلای فکور و فضله های فاضل

روشنفکر

و پیروان مکتب داخ داخ تاراخ تاراخ بپیوندم

و طرح اولین رمان بزرگم را

که در حوالی سنهء یکهزار و ششصد و هفتاد و هشت

شمسی تبریزی

رسماً به زیر دستگاه تهی دست چاپ خواهد رفت

بر هر دو پشت ششصد و هفتاد و هشت پاکت

اشنوی اصل ویژه بریزم

من میتوانم از فردا

با اعتماد کامل

خود را برای ششصد و هفتاد و هشت دوره به یک

دستگاه مسند مخمل پوش

در ملس تجمع و تامین آتیه

یا مجلس سپاس و ثنا میهمان کنم

زیرا که من تمام مندرجات مجلهء هنر و دانش – و

تملق و کرنش را میخوانم

و شیوهء ” درست نوشتن ” را میدانم

من در میان تودهء سازنده ای قدم به عرصهء هستی

نهاده ام

که گرچه نان ندارد ، اما بجای آن

میدان دید باز و وسیعی دارد

که مرزهای فعلی جغرافیاییش

از جانب شمال ، به میدان پر طراوت و سبز تیر

و از جنوب ، به میدان باستانی اعدام

ودر مناطق پر ازدحام ، به میدان توپخانه رسیده ست

و در پناه آسمان درخشان و امن امنیتش

از صبح تا غروب ، ششصد و هفتاد و هشت قوی قوی

هیکل گچی

به اتفاق ششصد و هفتاد و هشت فرشته

– آنهم فرشتهء از خاک و گل سرشته –

به تبلیغ طرحهای سکون و سکوت مشغولند

فاتح شدم بله فاتح شدم

پس زنده باد 678 صادره از بخش 5 ساکن تهران

که در پناه پشتکار و اراده

به آنچنان مقام رفیعی رسیده است ، که در چارچوب

پنجره ای

در ارتفاع ششصد و هفتاد و هشت متری سطح زمین

قرار گرفته ست

و افتخار این را دارد

که میتئاند از همان دریچه – نه از راه پلکان –

خود را

دیوانه وار به دامان مهربان مام وطن سرنگون کند

و آخرین وصیتش اینست

که در ازای ششصد و هفتاد و هشت سکه ، حضرت

استاد آبراهام صهبا

مرثیه ای به قافیه کشک در رثای حیاتش رقم زند